Symptomen
Moedervlekken verschijnen als bruine of zwarte vlekjes, meestal vlak, maar soms verheven, bolvormig of hobbelig. Ze kunnen verschillen in grootte, vorm en kleur, maar hebben doorgaans een regelmatige vorm en pigmentatie. Onrustige moedervlekken hebben vaak een onregelmatige vorm en verschillende kleuren, zoals bruin, zwart, en soms roodachtige tinten. Verdachte moedervlekken kunnen groter worden, van kleur veranderen, jeuken, pijn doen, of bloeden, wat een teken kan zijn van een melanoom.
Oorzaken
Moedervlekken ontstaan door een onschuldige stoornis in de ontwikkeling van de huid. Erfelijke factoren en blootstelling aan zonlicht spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van moedervlekken. Overmatige zonblootstelling, vooral in de eerste 15 levensjaren, draagt bij aan het ontstaan van moedervlekken. Een moedervlek kan al aangeboren zijn of zich later ontwikkelen.
Diagnose
Een arts kan de diagnose stellen door naar het uiterlijk van de moedervlek te kijken. Soms wordt een dermatoscoop gebruikt om de huid verder te onderzoeken. Bij twijfel wordt een moedervlek onder lokale verdoving verwijderd en microscopisch onderzocht.
Behandeling
Een goedaardige moedervlek hoeft niet behandeld te worden, maar kan om cosmetische redenen worden verwijderd door elektrocoagulatie of excisie. Bij verdenking op een melanoom wordt de moedervlek altijd weggesneden en onderzocht.
Zelfzorgtips
Vermijd overmatige blootstelling aan zonlicht, vooral bij jonge kinderen. Gebruik zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en vermijd het gebruik van zonnebanken. Regelmatige controle van moedervlekken en alertheid op veranderingen zijn belangrijk, vooral voor mensen met veel moedervlekken of een familiegeschiedenis van melanomen.
Overig
De prognose voor melanomen is goed wanneer ze vroeg worden ontdekt. Regelmatige controle door een dermatoloog is belangrijk voor mensen met verhoogd risico. De meeste melanomen kunnen succesvol worden behandeld als ze in een vroeg stadium worden opgespoord.