Hirsutisme is een aandoening waarbij vrouwen overmatig veel donker, stug haar ontwikkelen op plekken zoals de bovenlip, kin, borst, rug, buik en bovenbenen, op een manier die typisch is voor mannen. Het gaat niet om de groei van dunne donsharen, maar om dik, zichtbaar haar. Hirsutisme komt veel voor en kan een cosmetisch probleem zijn, maar kan ook wijzen op onderliggende gezondheidsproblemen. Ongeveer 5% van de vrouwen ervaart het vóór de overgang.
Symptomen
Bij hirsutisme verschijnen er donkere, stugge haren op plekken zoals de bovenlip, kin, hals, borst, buik, rug en de binnenkant van de bovenbenen. Dit geeft een mannelijk haargroeipatroon, wat het onderscheidt van andere vormen van overbeharing zoals donsharen.
Oorzaken
De oorzaken van hirsutisme kunnen variëren:
- Erfelijkheid: vaak komt het voor bij meerdere vrouwen in dezelfde familie.
- Hormonale onbalans: een te hoge productie van testosteron, vaak gezien bij vrouwen met polycysteus ovarium syndroom (PCOS).
- Overgevoeligheid voor testosteron, bijvoorbeeld door overgewicht.
- Bijwerkingen van bepaalde medicijnen zoals ciclosporine, citalopram en natriumvalproaat.
- Andere ziekten, zoals eetstoornissen of schildklierproblemen, kunnen ook hirsutisme veroorzaken.
Diagnose
De arts zal hirsutisme diagnosticeren op basis van de uiterlijke kenmerken. Vaak zal de arts ook vragen stellen over medische geschiedenis en symptomen, en bloedonderzoek uitvoeren om mogelijke oorzaken te identificeren. In sommige gevallen is verder onderzoek bij een gynaecoloog of internist noodzakelijk.
Behandeling
Afhankelijk van de oorzaak kan een arts een passende behandeling voorstellen:
- Laser of flitslamp: Donkere haren kunnen met laser of flitslamp worden verwijderd, hoewel dit bij vrouwen met een donkere huid het risico op pigmentafwijkingen verhoogt.
- Anticonceptiepil: Dit helpt vaak bij het reguleren van de menstruatie en vermindert de haargroei. Het gebruik van de pil is niet aanbevolen voor rokers of mensen met een verhoogd risico op trombose.
- Anti-androgenen: Spironolacton is een medicijn dat helpt tegen mannelijke hormonen, maar het heeft mogelijk bijwerkingen zoals misselijkheid en pijnlijke borsten.
- Andere middelen: Eflornithine (Vaniqa®) is een crème die haargroei vertraagt, met name op het gezicht. Deze wordt niet vergoed door zorgverzekeraars.
Zelfzorgtips
Zelf kunt u verschillende methoden gebruiken om het ongewenste haar te verwijderen, hoewel deze methoden tijdelijke resultaten geven:
- Bleken
- Ontharingscrème
- Scheren
- Epileren (haren uittrekken)
- Harsen
Houd er rekening mee dat deze technieken geen invloed hebben op de dikte of groei van de haren op lange termijn. Bij vrouwen met een donkere huidskleur kan harsen of epileren het risico op pigmentafwijkingen verhogen. Als u overgewicht heeft, wordt geadviseerd af te vallen.
Overig
Hirsutisme is vaak een chronische aandoening die verergert bij hormonale veranderingen zoals de overgang of na een bevalling. Behandelingen kunnen de haargroei onder controle houden, maar het probleem zal waarschijnlijk niet volledig verdwijnen.
Links: Vind op volgende websites en nog meer informatie.
Nederlands