Een lipoom is een goedaardige vetbult die zich onder de huid vormt. Het bestaat uit vetcellen en voelt meestal zacht en beweeglijk aan. Lipomen groeien langzaam en veroorzaken meestal geen pijn of gezondheidsproblemen. Ze kunnen overal op het lichaam voorkomen, maar worden het vaakst aangetroffen op de rug, nek, schouders, armen en dijen.
Symptomen
Lipomen geven meestal geen klachten, maar kunnen herkenbaar zijn aan:
- Een zachte, ronde of ovale bult onder de huid.
- Goed beweeglijk als je erop drukt.
- Pijnloos, tenzij het lipoom op een zenuw of bloedvat drukt.
- Langzame groei, vaak over meerdere jaren.
- Meestal klein, tussen 1 en 5 cm, maar sommige kunnen groter worden.
In zeldzame gevallen kan een lipoom gevoelig zijn of ontsteken, wat roodheid en zwelling kan veroorzaken.
Oorzaken
De exacte oorzaak van lipomen is onbekend, maar bepaalde factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan ervan:
- Genetische aanleg: Lipomen komen vaker voor in families.
- Hormonale veranderingen: Soms ontstaan lipomen in periodes van hormonale veranderingen.
- Huid- of vetweefselbeschadiging: Trauma aan de huid kan een lipoom veroorzaken.
- Leeftijd: Lipomen komen vaker voor bij volwassenen tussen de 40 en 60 jaar, maar kunnen ook op jongere leeftijd ontstaan.
Lipomen zijn niet besmettelijk en worden niet veroorzaakt door voeding of infecties.
Diagnose
Een arts kan een lipoom meestal herkennen door lichamelijk onderzoek:
- Inspectie en palpatie: De arts voelt of de bult zacht en beweeglijk is.
- Echografie of MRI: Soms wordt beeldvormend onderzoek gedaan om de grootte en diepte te bepalen.
- Biopsie: In zeldzame gevallen kan een klein stukje weefsel worden verwijderd om te onderzoeken of het om een lipoom of een andere type zwelling gaat.
Behandeling
In de meeste gevallen is een lipoom ongevaarlijk en hoeft het niet verwijderd te worden. Als het lipoom echter groot is, pijn veroorzaakt of cosmetisch storend is, zijn er verschillende behandelmogelijkheden:
Medische behandelingen:
- Chirurgische verwijdering: Onder lokale verdoving wordt het lipoom weggesneden.
- Liposuctie: De vetbult wordt opgezogen via een dunne naald.
- Injectiebehandeling: Sommige lipomen kunnen worden verkleind met medicatie die vet afbreekt.
De meeste behandelingen laten een klein litteken achter, maar de kans op terugkeer van het lipoom is klein.
Zelfzorg
Lipomen zijn meestal onschadelijk, maar je kunt zelf een paar dingen doen om ongemak te verminderen:
- Vermijd druk en wrijving: Draag losse kleding als het lipoom op een gevoelige plek zit.
- Gezonde levensstijl: Hoewel voeding geen lipomen veroorzaakt, kan een gezond gewicht de vorming van nieuwe vetbulten beperken.
- Controleer je huid regelmatig: Als een lipoom snel groeit, pijn doet of hard aanvoelt, neem dan contact op met een arts.
- Niet zelf verwijderen: Dit kan leiden tot infecties of littekens.
