Een ulcus cruris is een chronische, slecht genezende wond aan het onderbeen. Dit ontstaat meestal door problemen met de bloedsomloop, waardoor de huid en het onderliggende weefsel onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgen. Hierdoor kan een klein wondje zich ontwikkelen tot een grote, open wond die moeilijk geneest.
Er zijn twee soorten:
- Veneus ulcus cruris (80-90% van de gevallen): veroorzaakt door slechte afvoer van bloed in de aderen.
- Arterieel ulcus cruris: veroorzaakt door slechte aanvoer van zuurstofrijk bloed naar het been.
Symptomen en Beloop
- Een open wond op het onderbeen, vaak rond de enkel.
- Langzame genezing, soms maanden of zelfs jaren.
- Pijn, vooral bij het staan of lopen.
- Roodheid en zwelling rond de wond.
- Huidverkleuring (bruinige of blauwe tinten door bloedophoping).
- Mogelijke geur of wondvocht als er een infectie optreedt.
Een onbehandeld ulcus cruris kan steeds groter worden en kan leiden tot ernstige infecties.
Oorzaken van Ulcus Cruris
Ulcus cruris ontstaat door problemen met de bloedsomloop in de benen.
Oorzaken van veneus ulcus cruris (slechte bloedafvoer):
- Spataderen of chronische veneuze insufficiëntie.
- Langdurig staan of zitten zonder beweging.
- Eerdere trombose (bloedprop in de ader).
- Ouderdom (verminderde elasticiteit van de aderen).
Oorzaken van arterieel ulcus cruris (slechte bloedtoevoer):
- Roken (schade aan bloedvaten).
- Diabetes (slechte wondgenezing).
- Hoge bloeddruk of hoog cholesterol (vernauwing van de bloedvaten).
- Perifeer arterieel vaatlijden (PAV) (slechte bloedtoevoer door verstopte slagaders).
Andere risicofactoren:
- Overgewicht (extra druk op de benen).
- Genetische aanleg (familiegeschiedenis van vaatziekten).
- Weinig beweging (slechte doorbloeding in de benen).
Diagnose van Ulcus Cruris
Een arts stelt de diagnose op basis van:
- Lichamelijk onderzoek: Inspectie van de wond en controle op zwelling en verkleuring.
- Doppler-onderzoek: Met een echo wordt gekeken of er problemen zijn met de bloedcirculatie.
- Bloedonderzoek: Om onderliggende oorzaken zoals diabetes of infecties te onderzoeken.
- Biopsie of wondkweek (bij twijfel): Om infecties of andere huidziekten uit te sluiten.
Behandeling van Ulcus Cruris
De behandeling is gericht op het verbeteren van de bloedsomloop en wondgenezing.
Medische behandelingen:
- Compressietherapie (bij veneus ulcus): Drukverbanden of steunkousen verminderen oedeem en verbeteren de bloedafvoer. Dit helpt de wond sneller te genezen en voorkomt nieuwe zweren.
- Wondverzorging: Regelmatig schoonmaken en verbinden van de wond met speciale verbandmaterialen.
- Antibiotica (bij infectie): Alleen als er tekenen van een bacteriële infectie zijn.
- Chirurgische ingrepen (bij arterieel ulcus): Zoals een bypass of dotterbehandeling om verstopte slagaders te openen.
- Huidtransplantatie (bij zeer grote of hardnekkige wonden).
Het is belangrijk om een gespecialiseerde wondverpleegkundige of dermatoloog te raadplegen voor de juiste behandeling.
Zelfzorg en Preventie
- Draag steunkousen als u last heeft van slechte bloedcirculatie.
- Houd uw benen omhoog bij rust om de bloedafvoer te bevorderen.
- Vermijd langdurig staan of zitten zonder beweging.
- Loop en beweeg regelmatig om de bloedsomloop te verbeteren.
- Stop met roken om de bloedvaten gezond te houden.
- Houd uw huid gehydrateerd en controleer regelmatig op wondjes.
- Draag comfortabele schoenen om drukplekken en nieuwe wonden te voorkomen.
